AI đang khiến RAM và SSD trở thành “điểm nóng” mới của thị trường công nghệ

Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI đang tạo ra một tác động ít được chú ý: giá bộ nhớ dành cho máy tính cá nhân, laptop và thiết bị điện tử cũng đang chịu sức ép tăng mạnh.

Theo J.P. Morgan Global Research, nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI đang hấp thụ một phần lớn năng lực sản xuất bộ nhớ toàn cầu. Tình trạng thiếu DRAM có thể kéo dài trong nhiều năm, trong khi giá DRAM được dự báo tăng hơn 400% từ đầu năm 2024 đến cuối năm 2026. 

Vì sao AI lại liên quan đến RAM của laptop?

Các hệ thống AI hiện đại cần một lượng bộ nhớ khổng lồ.

GPU dùng để huấn luyện và vận hành mô hình AI thường đi kèm HBM – loại bộ nhớ có băng thông rất cao. Khi các nhà sản xuất chuyển thêm năng lực sản xuất sang HBM và bộ nhớ dành cho máy chủ, nguồn cung dành cho RAM thông thường cũng bị ảnh hưởng.

Nói cách khác, chiếc laptop của người dùng và một trung tâm dữ liệu AI đang phải cạnh tranh gián tiếp cho cùng một nguồn năng lực sản xuất chip.

Các chuyên gia tại CSIS cũng nhận định việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI đang khiến nguồn cung bộ nhớ thông thường cho điện thoại, laptop, máy chơi game và các thiết bị điện tử khác trở nên hạn chế hơn. 

Giá RAM đã thay đổi như thế nào?

Một số thị trường đã ghi nhận mức tăng rất mạnh.

Theo dữ liệu được Tom's Hardware theo dõi, một số bộ nhớ DDR5 cao cấp đã tăng tới khoảng 500% so với cùng kỳ năm trước. Những bộ kit dung lượng lớn chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất, nhưng phân khúc phổ thông cũng không nằm ngoài xu hướng. 

Không chỉ RAM, NAND flash – thành phần quan trọng trong SSD – cũng đang chịu sức ép từ nhu cầu lưu trữ của các hệ thống AI.

Điều này tạo ra một chuỗi tác động:

AI phát triển → trung tâm dữ liệu mở rộng → nhu cầu HBM và bộ nhớ máy chủ tăng → năng lực sản xuất bị ưu tiên cho AI → nguồn cung RAM và NAND cho thiết bị tiêu dùng bị siết chặt.

Laptop có thể trở thành sản phẩm chịu ảnh hưởng rõ rệt

Khi chi phí bộ nhớ tăng, các nhà sản xuất laptop có một số lựa chọn: tăng giá bán, giảm cấu hình hoặc chuyển chi phí sang những linh kiện khác.

J.P. Morgan ước tính tác động của giá bộ nhớ có thể khiến chi phí một số sản phẩm điện tử tiêu dùng tăng đáng kể. 

Điều này đặc biệt đáng chú ý với laptop giá rẻ và máy tính phổ thông, nơi chi phí RAM và SSD chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng giá thành.

Người mua cũng có thể bắt đầu thấy một hiện tượng khá lạ: cùng một mức ngân sách nhưng cấu hình RAM và SSD không còn hấp dẫn như trước.

Một nghịch lý của thời đại AI

AI đang giúp máy tính trở nên thông minh hơn, nhưng đồng thời lại khiến một số linh kiện cơ bản của máy tính trở nên đắt đỏ hơn.

Đây là một trong những tác động lớn nhất của cuộc đua AI đối với thị trường công nghệ tiêu dùng.

Trước đây, người dùng thường chờ một thời gian để RAM và SSD giảm giá rồi nâng cấp.

Nhưng trong bối cảnh hiện tại, câu chuyện có thể diễn ra theo chiều ngược lại.

Vấn đề không còn đơn giản là công nghệ mới ra mắt có mạnh hơn thế hệ trước hay không.

Mà còn là:

Liệu ngành công nghiệp bán dẫn có sản xuất đủ linh kiện để đáp ứng cùng lúc nhu cầu của AI và hàng tỷ thiết bị điện tử đang được sử dụng trên toàn cầu?

Nếu nguồn cung tiếp tục căng thẳng, cuộc bùng nổ AI có thể không chỉ thay đổi trung tâm dữ liệu.

Nó còn có thể thay đổi cả mức giá của chiếc laptop, PC và smartphone mà người dùng mua trong những năm tới.